LEICA M4 HANDLEIDING User manual

ln lJw han<len
heeft U
een LEICA@

Wij vertrouwen, dat U net zo veel plezier
ervan zult beleven, als zovele
LE|CA-vrienden over de gehele wereld.





Voor U, als LE|CA-bezitter,  ligt de wereld
van een universeel fotografisch systeem
open, waartoe ook de technische en
wetensch appelijke fotograf ie behoort.
Ten zeerste daarmee verbonden zijn ook
de LEITZ vergrotingsapparaten en de
LEITZ kleinbeeldprojectoren. Uw kleu-
rendia's, meters-groot geprojecteerd,
brillant en pakkend dichtbij, in stralende
natuurgetrouwheid  zullen steeds een fasci-
nerende belevenis ziin ..  . dit zult U
steeds weer in alle details kunnen beleven,
dank zij Uw LEICA.

Digitally signed by Mike Butkus
                             DN: cn=Mike Butkus, o=Butkus
                             camera manuals, ou=butkus.org,Mike Butkus email=mike@butkus.org, c=US
                                  Date: 2020.10.10 19:50:22 -04'00'

 1 Automatische beeldteller             8 Objectiefgrendel
 2 Ontspanknop                     9 Rode-punt-merk
 3 Sneltransporthefboom                  10 Accessoire-schoen
 4 Ontkoppeling voor terugspoelen                 1 1 Scherptediepte-schaal
 5 Zelfontspanner                      12 Instelhefboom van het objectief
 6 Tiiden-instelknop                      13 Afstanden-schaal
 7 Venster van de afstandmeter            14 Dialragma-schaal
  4

Hoe houdt U de catTrera
vast?
Driepuntsondersteuning voorkomt tri   I lings-
onscherpte. Met rechterhand camera vast-
pakken. Wijsvinger op de ontspanknop,
duim bij de transporthefboom. Met de lin-
kerhand steunt U onder het objectief, ge-
reed om snel de afstandinstelling te corri-
geren, of U pakt er de camera stevig mee
vast. Daarenboven drukt U de LEICA tegen
het gezicht.

www.butkus.us
   ffi





Voor foto's in het staande formaat behoeft   opnamen. U kunt de LEICA echter ook naar
U de camera slechts te draaien. De handen   beneden zwenken en metde duim ontspan-
blijven in dezelfde houding, als bij dwars-    nen.
                                                                                              7

De lichtkader-meetzoeker van de LEICA
                           M 4 is een combinatie van een met het ob-
                                               jectief gekoppelde afstandmeter en een
                                      zeer hoogwaardige zoeker. Alles, wat U
                                         binnen het heldere kader ziet, komt wer-
                                                    kelijk op de foto. Door koppeling met het
                                               objectief is het lichtkader volkomen paral-
                                                       laxvrij. Het verschil tussen de optische as
                                      van het objectief en ile zoeker wordt auto-
                                         matisch gecorrigeerd. Midden in het zoe-
                                            kerveld zit het meetveld, dat helderder is,
                                      dan het zoekerbeeld.
                                                 Alle objectieven van21 mm tot 135 mm zijn
                                 met de afstandmeter gekoppeld. Bij ge-
                                            bruik van de brandpuntsafstanden  35, 50,
                                   90 en 135 mm wordt automatisch het be-
                                        treffende lichtkader ingeschakeld. Het
De lichtkad€r-                35 mm en 135 mm kader wordt tegelijk
  tTreetzoeker                       ingespiegeld.

De rnotiefzoeker





                                              www.butkus.us
Door de motiefzoeker (16) heeft U als
LEICA-bezitter een ingebouwde universele
zoeker ter beschikking, waarmee U onder
alle omstandigheden de Iichtkaders kunt
inschakelen, die niet bij het in de camera
zittende objectief behoren. Hefboompje
naar buiten: kader voor 35 mm en   'l 35 mm;
hefboompje in de middenstand: kader voor
50 mm; hefboompje naar binnen: kader
voor 90 mm brandpuntsafstand.

10

Het meetveld zit midden in het zoeker-
                                             beeld, als een heldere, scherp begrensde
                                           rechthoek. Wanneer U het grote zoeker-
                                           venster (17) afdekt, blijven alleen het licht-
                                         kader en het meetveld te zien. Het scherp-
                                            stellen kan geschieden volgens de snij-
                                          beeld- of volgens de mengbeeldmethode.



                                       Mengbeeldmethode  (dubbelbeeld),  b. v. bijDe afstandrneter
                                    een portret het lichtpuntje in het oog. Mo-
                                                          tief door de zoeker bekijken en door draai-
                                              ing aan het objectief* de twee lichtpuntjes
                                                       tot 66n laten samensmelten.
                                          Sniibeeld-methode: Een scherpe kani of
                                                 duidelijke lijn in het zoekerbeeld nemen en
                                         door draaiing aan het objectief* de onder-
                                    broken lijn tot 66n rechte maken. Deze
                                      methode is zeer nauwkeurig.


                                                       * Enkele objectieven van kortere brandpuntsafstand  snap-
                                                   pen op oo in. Door indrukken van de vergrendeling (12)
                                                 kan men het objectief vrij draaien. Inschuifbare ob-
                                                                 jectieven uittrekken en vergrendelen.


12

www.butkus.us
De LE|CA-objectieven hebben een vaste
ring met een scherptediepteschaal  (1 1), een
draaibare ring voor de afstandinstelling  (13)
en een diafragmaring  (14).



De
sclrerpted iepte-scrraa  I




De grootste scherpte wordt bereikt op het  De scherptediepteschaal geeft het bereik
ingestelde punt. Naar voren en naar ach-   van de scherpte aan bij de ingestelde af-
teren neemt deze scherpte geleidelijk af,    stand.
zodat er een bepaald dieptebereik is, waar-
in men scherp kan fotograferen. De  Wanneer U b. v. het objectief SUMMI-
scherptediepte is afhankelijk van de op-  CRON@ 1:2150 mm op 5 m instelt, dan
name-afstand, de brandpuntsafstand van   heeft U bij diafragma 4 scherpte van 4 m
het objectief en van het gebruikte dia-    tot ca. 8 m.
fragma. Diafragmeren vergroot de scherp-   Diafragmeert U verder tot 1 1, dan is het
tediepte.                                     scherptebereik van 3 m iot ca. 20 m.
                                                                                                             ro

De <liafra g ffra-sclraa  I





                                      De diafragmagetallen  zijn internationaal ge-
                                         normd. Ze zijn zo gekozen, dat bij het dia-
                                        fragmeren steeds van getal tot getal de
                                                  lichtstroom, die op de film komt, telkens de
                                                      helft is. E6n stop op de diafragmaring komt                                                                                                                                                                                              I
                                       overeen met 66n interval op de tijdenin-
De afstancl                           stelknop (6).                                                  I
De afstandenschaal (13) geeft de inge-   Evenals bij de belichtingstijden  klikt de
stelde afstand aan en op de scherptediepte-    diafragma-ring van het objectief voelbaar
schaal (11) kunt U dan tegelijk de scherp-    in bij elk diafragma-getal  (bij sommige ob-
tediepte aflezen. De afstand is verder be-   jectieven ook erussen in op de halve
Iangrijk voor de berekening van het juiste   waarden). Met wat oefening kunt U dus
diafragma bij het flitsen.                   ook in donker het diafragma bepalen.
 to

www.butkus.us





Obiectief verwisselen
Uit de camera nemen:                              ln de camera zetten:
Objectief bij de achterste vaste ring (11)  De rode punt (9) op het objectiefmontuur
pakken (bij korte brandpunten op oa ver-   tegenover de rode punt op de camera hou-
grendelen). Grendelknop  (8) indrukken, ob-   den. Even naar rechts draaien tot de bajo-
jectief naar links draaien en eruit nemen'    net hoorbaar insnaPt.
                                             Objectieven wisselen: steeds uit de zon!
                                           Vergeet de doP er niet af te nemen!


                                                   lnschuif  bare  obiectieven
                                                       Enkele LEICA-objectieven kunnen met een korte draai
                                                          ontgrendeld en ingeschoven worden. Op de camera voor
                                                        het fotograferen ;bjectief uittrekken en met een korte
                                                             slag naar rechts in de bajonetvastzetten'
                                                                                                      17

Zelfontspanner            Flitssynchronisatie
Sluiter spannen en hefboom van dezelfont-  Op de LEICA M 4 passen alle normale flit-
spanner (5) naar beneden draaien (de slui-   sers met normale flitsstekers. Achter op de
ter kan ook daarna gespannen worden).   camera zitten de contacten: rechts met O
De ontspanknop van de zelfontspanner is   (23) voor lamp-flitsers; links met f   tZilvrij gekomen en kan ingedrukt worden. De   voor electronen-flitsers. Hiernaast vindt U
voorlooptijd bedraagt ca. 8-10 sec. De   in de flitstabel alle mogelijkheden. Beide
zelfontspanner werkt bij alle sluitertijden.    fiitsertypen kunt U ook tegelijk gebruiken.
18

j:
Het filrn inleggen                                    Voor het film inleggen, camera op de kop
Eerst even controleren, door aan de terug-   houden, objectief naar U toe gekeerd.
wikkelzwengel (18) te draaien, of de ca-   Grendel (21) van het bodemdeksel opklap-
mera ongeladen  is. Voelt U weerstand, ga   pen, naar links draaien, en het deksel af-
dan volgens de beschrijving op pag. 21 te   nemen. De film moet. zoals elke normaal
werk.                                     geconfectioneerde film, aangesneden  zijn.
20

www.butkus.us
Ongeveer zo veel film uit de patroon trek-   Filrn  ert'rit nelTlen
ken, als de LEICA lang is (zie schema in de   Als de film vol is, voelt U sterke weer-
LEICA). Filmpatroon of cassette in de lin-   stand in de sneltransporthefboom (3). Dan
ker hand, filmbegin in de rechter hand   moet U de film terugspoelen. Hefboompje
nemen. Beide tegelijk in de camera schui-    (4) naar "R" omzetten, terugwikkelzwengel
ven. Aan de kant van de opwikkelas mag    (18) uitklappen en in pijlrichting draaien, tot
de film maar in 66n spleet van de opwikkel-  de film in de cassette is teruggespoeld.
vork vallen; hij mag dus nlet door een   Bodemdeksel openen en patroon eruit
tweede spleet steken. Achterwand dicht-   nemen.
klappen. Bodemdeksel met het oog in de
pen aan het camerahuis laten vallen, dicht
doen en vergrendelen (21). Het bodem-
deksel zorgt ervoor, datdefilm automatisch
goed recht in zijn baan zit. Film twee beeld-
jes transporteren en camera ontspannen.
Hierna film met terugwikkelzwengel   (1 8)
spannen. Controle op filmtransport: terug-
wikkelknop moet bij filmtransport mee-
draaien. Na de 3e maal transporteren staat
de beeldteller netjes op 1 en U bent paraat
voor de eerste opname.                                                Wanneer de film niet goed op de cassette-spoel vast
                                                                   zat - (b.v. bij gebruik van meterwaar), kan het gebeuren,
                                                    dat de film lostrekt. ln dat geval in volledig donker
                                                   bodemdeksel van de camera nemen. Camera met open
                                                       zijde naar beneden houden en sneltransporthefboom
                                                    meerdere malen langzaam spannen tot de film zo ver uit
                                            de camera komt, dat men hem pakken en naar buiten
                                                       trekken kan. Eventueel de camera zacht op de hand
                                                                                      s taa n.

                                                                                                             21

Tips voor lret onderlroud
van Uvu LEICA
en zijn obiectieven

Het objectief van de LEICA concentreert     altijd op het objectief kunt laten zitten, be-
licht. Normaal gesproken is dat zijn taak   schermt de voorlens tegen zand, zee- en
en zonder schadelijke gevolgen. Maar het   regenwater enz. De zonnekap is ook een
werkt ook als brandglas, wanneer U de   belangrijke bescherming tegen vingeraf-
LEICA met de lens naar boven in de zon   drukken en regen.
laat liggen. Voorkom dit en zet een dop op
het objectief of stop de camera in zijn   Stof kunt U met een zacht haren stof-
6tui; in ieder geval de camera in de scha-   kwastje of voorzichtig met een schoon,
duw leggen.                                zacht lapje (geen zijde of nylon!) van de
Een bruin-violet waas kenmerkt de mo-   lens verwijderen. Speciaal geimpregneerde
derne "gecoate" LElCA-objectieven. Deze   doekjes, zoals voor brilleglazen geleverd
reflectie-verminderende lagen verbeteren   worden, moeten wij afraden. De chemische
de helderheid en brillance van de foto aan-   impregnering kan op de coating of het glas
merkelijk. Op de buitenste lensvlakken is   inwerken (het brilleglas heeft heel andere
deze laag wis-vast.                         eigenschappen als het optische glas voor
leder objectief heeft op de frontring naast   hoogwaard ige objectieven).
zijn  " naam" ook zijn eigen fabricage-num-
mer. Noteer even dit nummer, evenals het
boven op Uw LEICA gegraveerde nummer,
in Uw agenda. Bij verlies kan dit voor U
van belang zijn.                           Gebruik voor Uw kostbare objectieven de
Een kleurloos UVa filter, dat U practisch    bijgeleverde doppen.
22

www.butkus.us
                     Belichtingsrrreter


                  De belichtingsmeter  LEICAMETER@ MR
                          wordt met de LEICA M 4 voor gericht
sl/steelTttu
                        meten gekoppeld. Het nauwkeurig be-
                            grensde meetveld van de LEICAMETER
                      MR komt overeen met het beeldveld van de
                       90 mm LEICA-objectieven. Dit beeldveld
                            kan altijd    onafhankelijk wat voor objec-                                              -                                     tief in de camera zit   met de motief-                                                            -                                zoeker (16) ingeschakeld worden.
                               Zie ook prospectus nr. 12-36.

15801 -110
Vervvissel ba re o lriectieven
Behalve de reeds genoemde objectieven (behalve van de TELE-@ELMARIT 90 mm,
van 35,50,90 en 135 mm zijn er voor Uw ELMAR@ 90 mm inschuifbaar) ziin af-
LEICA een hele serie objectieven met kor- schroefbaar en deze kunt U gebruiken met
tere of langere brandpuntsafstand. De ob-  matglas-instelling  via VISOFLEX  ll/lll en op
jectiefkoppen van de 90 mm en 135 mm het balgapparaat.
24

www.butkus.us





                                                          15789{00



vf soFLEx               Balgapparaat
Met de matglas-instelling van de VISO-   ln het balgapparaat kunt U bijna alle ob-
FLEX@ worden de tele-objectieven van   jectieven gebruiken. Met 35 mm en 50 mm
200 mm en langer, alsook de ELMAR 1:3,5/   objectieven kunt U sterk vergroot fotogra-
65 mm, en bovendien de objectiefkoppen    feren; met 90 mm is het bereik v?h oo fef
van 90mm en 135mm objectieven gebruikt.   ware grootte (1 :1); met 135 mm is het be-
Daarvoor. net als in het macro-bereik.  is    reik van oo tot 1 :1 ,5.
de matglasinstelling ideaal. Verdere in-   Gedetailleerde gegevens vindt U in ons
Iichtingen geeft prospectus nr. 160-3.        prospectus nr.160-1.

15788-tAS

                                                                                                                                                                  i n richt- ngDichttrij-                    Snel  -i nstel
instelapparatuur         TELEVIT
Het LEICA repro-apparaat voor opname-  De snelinstelinrichtung TELEVIT is geschikt
verhouding  'l:'1, 1 :1,5, 1:2 en 1 :3 is klein,  voor TELYT@ 1 :5,6i400 ffiffi, en TELYT
handig, stabiel en exact. Het z. g. pootjes-     1 : 5,6/560 mm. Bovendien voor de objectief-
apparaat is geschikt voor opnamen van   kop van de TELYT 1:4,81280 mm.
DIN A 4, DIN A 5 en DIN A 6, (ca. 21 x29   Vraag ons prospectus nr. 110-69.
cm   14x21 cm    10,5x 15 cm) dus 1:9,   -                 -1 : 6                    hiervoor gebruiken de   en 1 :4. Men kan
ELMAR 1:2,8150 mm of de kop van de
SUMMICRON 1:2150 mm. Beschrijving
hiervan vindt U in ons prospectus nr.
1 60-5.
26

www.butkus.us





                                                                1578$-120



Zonnekappen                Etui's
Voor elk LElCA-objectief wordt een spe-   Wij bevelen voor de LEICA met normaal
ciale zonnekap geleverd. Vele kunnen om-   objectief de paraattas aan (Code 14534).
gekeerd op het objectief bewaard worden.   De voorkant is afknoopbaar, door een han-
Bij langere objectieven is de zonnekap van   dige bevestiging aan de achterzijde van de
het telescooptype, vast ingebouwd. Princi-    tas.
pieel behoort een zonnekap altijd gebruikt   Verder is er een keur van handige combi-
te worden. Ze beschermen tegen zijdelings   tassen voor allerlei camera en objectief uit-
invallend strooilicht en verder tegen regen    rustingen.
en vingerafdrukken.                     Meer hierover vindt U in prosp.nr. 11-38.
                                                                                                     27

Vergroten
De fijne details in de foto's, die U met Uw   blijvend automatische scherpstelling,  die
echte LEICA maakt, komen pas tot hun   hun sporen verdiend hebben. Voor klein-
 recht, als ze in een apparaat worden ver-   beeldnegatieven is dat de FOCOMAT@ lc
 groot, dat deze LEICA - kwaliteit kan weer-   en voor negatieven tot 6 x 9 cm de FOCO-
geven.                          MAT llc.
Sedert tientallen jaren maakt LEITZ soliede   Uitvoerige beschrijvingen hiervan vindt U
vergrotingsapparaten met betrouwbare,    in prosp. nr.17-2, resp. nr.17-9.
 28