Zent-EM gebruiksaanwijzing Zenit-E gebruiksaanwijzing User manual

Attentie!
    Deze  . gebruiksaanwijzing_ bevat de _bijzondeiheden en belangrijkste bedienings-      instrukties van de ZENIT-EM en ZENIT-E camera's. Het tC a"s ge;; n;nafeiOtng o;",     fotografie. Alvorens met 66n van de camera's te gaan werke"n,             *ii u Ae     verschillende instrukties en handelingen gged te Sestuderen. booi"Ouiseiena" nog 6teeai
     voortschrijdende.ontwikkeljng  in de.k6nstrirktie van de camera's is hei-mogll;1k;d;i
               verschillen zijn.tussen tekst en werkelijke konstruktie. rips, *  sc"trciei ;iei     9l,q9lnge     objectiet alleen in of uit de camera d.m.v. de lensring * door _  ai dan niet bewuii
                        naar links te draaien als u    opnare gemaakt heefi, kan    9P ,:lyi,"tontspanknop    blokkeren van het sluitermechanisme  ontstaan; draai"5nmet uw viiger Oe inged-iuki;
    ontspanknop naar rechts zodat deze vanzelf naar b""d    t ori-Ln het stuiier-    mechanisme weer perfekt werkt *  draai de sluitertUdLniinop-ni"t Jurren ,,8,, en      "500.". *. span de siuiter geheel tot de stu.itnok (everitueel in meer Jan een slagi
   om blanko opnamen.te voorltomen; kontroleer dii zonodig aooi ae trinsportfrenl"el
     nogmaa.ls over te halen; mochten de opnamen later de volm van de spieg'ei h;bG;:
     91l,it dat,te,w,{tgl aan het niet volledig spannen. o- ae *"iti"g un i5'6"trouwbaar-    neld van de belichtin.gsmeter te vergroten, is het raadzaam de foiocel niet aan Uirett
    zonlicht bloot te stellen;. trouwens, over het algemLe; is het ra,aaiaai- uw camera,    ook in tas bij niet gebruik, van de fensdop te uo"Jrien.
   Werking van de ZENIT-EM en ZENIT-E camera's
   De ZENIT-EM en -E camera'g zlln eenogige spiegelref.lex-systeemcamera's, uttgerust
   met een quickreturn-spiegel. Daardooi is h6t irogelijk, Ori-, tel t"loiogiifer"ri


2

www.butkus.us

objekt voortdurend kunt observeren, behalve tijdens het zeer korte moment van de
opname.
            -E                      worden               camera'sZENIT-EM        en
                     takken             andere                       van-  fotografdankzij iehungebruikt:voortreffelijkeo.a. technische,eigenschappenweten--         veleook voor
schappelijke en medische fotografie.
De ZENIT camera's zijn systeemcamera's, dat wil zeggen uit te rusten met tal van
hulpmiddelen en met verwisselbare objectieven (met een brandpunt van 37 tot
1000 mm). De konstruktie van de reflexzoeker (instelling op matglas) maakt het
gebruik van tussenringen mogelijk, waardoor zelfs reproduktiewerkzaamheden  te
realiseren zijn. Zo kunnen kleine voorwerpen groot worden weergegeven (macro-
fotografie). Ook kan met behulp van een microscoop gefotografeerd worden (micro-
fotografie). De ZENIT-EM heeft een voorkiesdiafragma, waardoor bij het ontspannen
van de sluiter, het diafragma automatisch op de vooraf ingestelde waarde springt.
Zowel de ZENIT-EM als de ZENIT-E hebben een ingebouwde  , niet gekoppelde
belichtingsmeter. De ZENIT-EM camera wordt geleverd met het objectief HELIOS-44M
f2l58 mm. De ZENIT-E met het objectief HELIOS-44 f2158 mm. Alle ZENIT camera's
zijn geschikt voor de normale kleinbeeldfilms. De ZENIT-EM is uitgerust met een
fijninstelraster voor extra fijne scherpstelling. Verdere wijzigingen t.o.v. de ZENIT-E:
* voor het terugspoelen van een volle filnr behoeft u slechts het gekartelde busje
rond de ontspanknop naar links te draaien * een nieuw type opwindspoel maakt het
laden van de camera nog eenvoudiger * de achterwand sluit zich bij het dicht-
drukken automatisch * een bijgeleverde draagriem kan aan de daarvoor bestemde
oogjes van de camera worden bevestigd; de cameratas kan desgewenst thuis blijven
* de opsteekvatting voor de zonnekap is 54 mm O; diameter schroefvatting voorfifters 52x0,75 mm * afmetingen: 141x 100 x 93 mm * gewicht 1100 gram.

www.butkus.us


Achterwandsluiting

Opwikkelsprocket

Zoekeroculair



Rolfilmgleuf
Sluiter
Filmgeleiders

Opwindspoel

Achterwand
Filmaandrukplaat




                                                                                           5

www.butkus.us


                          Opnameteller
                      Sluiterontspanknop
                            Ontgrendelstift
                          Sluitertijdenknop
             X-kontakt voor elektronenf  lits
            lnstelarm voor X of M-kontakt
                         Transporthendel
                Opnameteller instelpunt
               Opnameteller verstelpunt
                           Fi  I mgevoel     i gheidsschaal
Instelknop van de filmgevoeligheidsschpal
                      Bel ichti ngsmeternaald
               Belichtingsmeter volgnaald
                        Terugspoelknop
Instelpunt van de filmgevoeligheidsschaal

        Diafragmaschaal v/d bel. meter

      Sluitertijden van de belichtingsmeter

www.butkus.us

Voorbereiding voor het
laden van de camera
Open de achterwand door het lipje van de sluiting
naar boven te trekken. Trek de terugspoelknop om-
hoog en plaats de rolfilm in de lege ruimte.

www.butkus.us

Voor het transporteren van onbelichte   f ilm tot voor de lens, moet u de sluiter
tweemaal spannen en ontspannen.
B. Zet de opnameteller op "1" tegenover het instelpunt op de ring. Doe dit als de
   transporthendel dus tweemaal is overgehaald en de sluiter dus gespannen  is.
                                                     * door    al dan niet bewust
de sluiterontspanknop naar links te draaien als u een opname- gemaakt heeft, kan
blokkeren van het sluitermechanisme  ontstaan;  draai met uw vinger de ingedrukte
ontspanknop naar rechts zodat deze vanzelf  naar boven komt en het sluiter-
mechanisme weer perfekt werkt '*

Instellen van de filmgevoeligheid
De filmgevoeligheidsschaal heeft de cijfers 16, 32,
65, 130, 250, 500, die de filmgevoeligheid aangeven
in |OCT - ASA en op de tegenoverliggende  zijde
de getallen 13, 16, 19, 22,25,28 in DIN graden. De
 f ilmgevoeligheidsschaal heeft onder het getal 32
twee instelpunten: het linker correspondeert met de
filmgevoeligheid van|OCT-ASA en de rechtermet
de filmgevoeligheid van Din-waarden.
De cijfers van de filmgevoeligheidsschaal zijn aflees'
baar in de vensters van de diafragmaschaal van de
belichtingsmeter. Voor het instellen van de film-
gevoeligheid (b.v. ,I.OCT  - ASA) moet u de diafragma-
schijf draaien tot het getal 65 voorkomt. Dezelfde
procedure moet gevolgd worden als de filmgevoelig-
heid in DIN graden ingesteld moet worden.
   VERGEUJKENDE FITMGEVOETIGHEIDSTABEL                  www.butkus.usvoor fotografische emulsies in de USSR Standard
             i'OCT, ASA en DIN graden.
^|OCT en ASA 16 20 2s 32 40 50DfN      13 14 15 16 17 18 6519   2080
l-OCTer SA 100 130 160 200 250 320 400  500
DfN21      222324252e27       28

www.butkus.usHet maken van de opname
Richt de camera op het te fotograferen onderwerp.
Draai de sluitertijdschaal van de belichtingsmeter-
schijf naar rechts of naar links, waarna de volgnaald
moet samenvallen met de belichtingsmeternaald. Op
deze wijze zijn er allerlei kombinaties van sluitertij.den
en diafragma's mogelijk. Elk van deze kombinaties
stelt u in staat goede opnamen te maken. De cijfers
op de diafragmaschaal geven de waarden aan van de
diafragma-opening. De cijfers van 500 tot 2 opop  de
sluitertijdenschaal geven de waarden aan van de be-lichtingstijden in frakties van seconden. Die vanderl1 tot
30 in hele seconden. De zwarte cijfers op de gluiter-
tijdenschaal van de belichtingsmeterschijf korrespon-
deren met de cijfers van de sluitertijdenknop. De
belichtingstijd en het bijbehorende gekozen diafragma,
afhankelijk van de omstandigheden waaronder ge-
fotografeerd wordt, moeten op de camera en het
objectief overgebracht worden. Vergeet nooit bij de
ZENIT-E camera de diafragmaring te sluiten door deze
naar rechts te draaien. Hierdoor voorkomt u over-
belichte opnamen.

Instellen van sluitertiiden

                                                                                                  draai                                     Licht voorzichtig-asde sluitertijdenknop op en                        hem rond zijn    tot de gewenste belichtingstijd
                                   tegenover hei instelpunt in het midden van de schijf
                                          staat. Laat de knoP zakken.
                           De cijfers op de sluitertijdenknop geven fracties van
                                seconden aan en "B" voor een belichtingstijd die u
                                            zelf bepaalt.r\rl                                        lange sluitertijden moet u de sluiter spannen,                               Voor
                        de sluitertijdenknop op "8, zetten, de sluiteront-
                                 spanner indrukken en tegen de wijzers van de klok
                                        indraaien zover als mogelijk is.
                             Na de opname moet de knop een kwart slag met de
                                     wijzers van de klok mee gedraaid worden, waarmee
                                  deze in zijn oorspronkelijke stand terug komt.
                                      Fotografeert u zonder flitser, dan kunt u het flits'
                                          hend-eltle naar verkiezing laten staan waar u wilt. Dit
                                  hendeltje mag niet langs het prisma verschoven'
                                    worden.
                           N.B. 1. De sluitertijd kan zowel met gespannen als
                                   met ontspannen sluiter ingesteld worden.
                                    2. Het is absoluut noodzakeltik bij gebruik van
                                           langzame sluitert'ljden en "B" de camera op
                                                         statief te zetten.

II                                                 www.butkus.us
   Diafragma instellen
    Voor het instellen van het gewenste diafragma op
    de HELIOS-44 moet het instelpunt tegenover een van
   de cijfers (2,2.8,4, 5.6, 8, 11, 16).geg3veerd. op.de
    diafrigmainstelring geplaatst worden. Draai de ring
    totdaiu een zachi k1ifje hoort. Dit betekent dat de
     ring gefixeerd is.                                               fflH                                                     r*$                                                                                                                                  tl!it                                                                                                                 (*.r::
    lnstellen van de lens voor beeldscherpte
    Het scherpstellen behoort met een zo groot mogelijke
                                 Voor                  gedaan                                                 dit doel                            worden.                          teI    diafragmaopening         -de                                                  de                                 HELIOS-44                                         tegen                      van                       de             diafragmaring    moet
    wijzers van de-klok in gedraaid worden, zover als
    maar mogelijk is.
    Richt de jeni op het te fotograferen onderwerp qn al
     kijkend door de'zoeker, draait u de lensscherpstelrin-g
     totdat het beeld scherp op het matglas verschijnt. Na
    het scherpstellen woidt de lens vastgezet door de
    diafragmaring met de wijzers van de klok mee te
    draaien, ook weer zover als mogel'tjk is.

Werking van de scherptediepteschaal
Wilt u een aantal voorwerpen op verschillende af-
standen fotograferen, dan gebruikt u de scherpte-
diepteschaal. De scherptediepteschaal bestaat uit
een reeks getallen die aan beide zijden van het
instelpunt zijn aangegeven en die met de diafragma-
waarden corresponderen. Nadat is scherpgesteld,
kunt u de begrenzing van het scherptegebied voor
het gekozen diafragma  af lezen, dat zich tussen
dezelfde getallen van de scherptediepteschaal aan
beide zijden van het instelpunt op de afstandsschaal
bevindt.
Voorbeeld: Als de lens is Ingesteld op 4 meter en het
gekozen diafragma is  f /11, dan zal de opname scherp
zijn in het grensgebied van 2.5 tot 10 meter.

www.butkus.us

Werking van het flitscontact
Fotografeert u onder slechte lichtomstandigheden,
dan i-s het gewenst te flitsen. Voor dit doel zijn de
ZENIT camera's met een speciaal contact uitgerust,
dat de flitslamp precies op het juiste moment laat
ontbranden als de sluiter werkt. Gebruikt u een
condensatorflitser met flitslampie, dan dient het flits'
palletje op "M" gezet te worden. Werkt u daarentegen
het den elektronenflitser, dan moet het palletje'op
"X" gezet worden.
Of men nu fotografeert met flitslampjes of met
elektronenflitser de sluitert'rjd moet altijd op 1/30
seconde ingesteld worden.

Fotograferen met de zelfontspanner
(Let op: fotograferen met de zelfontspanner  is met
de ZENIT.EM slechts mogelijk met uitgeschakelde
automaat; dus de keuzeknop op "M")
Voor de ZENIT-E: span de sluiter door de transport-
hendel tot de stuitnok door te halen. Wind het zelf-
ontspannermechanisme op door het hendeltje zbver
mogelijk omlaag te duwen. Kies het onderwerp en
stel de camera in. Vergeet niet de diafragmaring  te
sluiten. Druk de zelfontspanknop in en ga bij het te
fotograferen onderwerp staan. De sluiter werkt
-f 9 sekonden nadat u de zelfontspanner-startknop
hebt ingedrukt.

www.butkus.us





Ontladen van de camera
Wanneer de opnameteller het max.aantal opnamen (20 of 36)aangeeft,betekent  dit
dat de opgenomen film inde cassette moetworden teruggespoeld.Dit  gaat als volgt:
1. Druk de terugspoelknop in en draai hen{ tegengesteld aan de richting als aan-
   gegeven bij de pijl.
2. Maak het sluitermechanisme vrij. Dit doet u door de ontgrendelstift in te
   drukken en hem ingedrukt te houden (ZENIT-E). Bij de ZENIT-EM het gekartelde
   busje rond de ontspanknop indrukken en omdraaien. Draai de terugspoelknop  in
   de richting van het pijltje totdat u voelt dat het einde van de film uit de veer van
  de opwindspoel wordt getrokken.
3. Open de achterwand van de camera.
4. Trek de terugspoelknop omhoog en verwijder de filmcassette uit de camera.
*  Alleen voor ZENIT-EM: na het terugspoelen van een volle film niet vergeten het
   gekartelde busje terug te draaien in de oorspronkelijke  stand.

                                                                                                               19

www.butkus.us



Voor de ZENIT camera's met spleetsluiter  zijn verschillende objectieven te koop.
Al deze objectieven zijn van opmerkelijk hoge kwaliteit. Alle objectieven worden op
dezelfde wijze op de camera gemonteerd als het HELIOS-44 objectief, d.m.v. 42x1
schroefdraad.
De belichtingsmeter van de ZENIT-EM en ZENIT-E camera kan niet gebruikt worden,
wanneer u met de objectieven MTO-500A en MTO-10004 fotografeert. De vattingen
van deze objectieven schermen narnelijk de fotocel af.





                                                                                                                21

Dichtb'rj-opnamen
Met behulp van een reproductiestandaard  kunnen met de ZENlT-camera's reproduc-
ties van tekeningen, manuscripten, foto's enz. gemaakt worden.
Hierbij kan gebruik gemaakt worden van tussenringen die tussen het camerahuis
en het objectief geschroefd worden. Naar verkiezing kunt u 66n ring of een
combinatie van enkele ringen gebruiken. De afbeeldingsmaatstaf is afhankelijk
van de lengte en het aantal te gebruiken ringen.
De onderstaande reproducties van een postzegel laten u dit zien.



 MEXIIA,{I{ITHAf; ABIOMATI4I{TTKAfl CA}l
                   NilKil

www.butkus.us

Belangrljke tips
De camera dient met zorg behandeld, schoongehouden en beschermd te worden
tegen beschadigingen van het mechanisme, vocht en grote temperatuurswisse-
lingen.
Bewaar de camera in een draagtas. Sluiter en zelfontspanner moeten ontspannen
zijn als de kap van de tas over de lens geplaatst wordt.
Verwijder nooit het objectief van de camera    of het moet noodzakel'rjk zijn     ditter voorkoming van stof en vuil op de optische- delen.                         -
Reinig de optische reflexvrije lensoppervlakken  alleen aan de buitenkant met een
schoon zacht lensdoekje. Dit doekje kan licht bevochtigd worden met originele
lenscleaner.
Daar de camera optiseh en mechanisch een ingewikkelde constructie is, mag
reparatie aan de camera alleen door onze instrumentmakers verricht worden.





                                                                                               23